WARSZTAT ROZUMIENIA I WYRAŻANIA UCZUĆ:
Propozycja zajęć
Celem warsztatu jest pomoc dziecku w uświadomieniu sobie uczuć, których doświadcza oraz nauczenie dziecka prawidłowego ich wyrażania.
Warsztat rozpoczyna się od wyjaśnienia dziecku co będziemy robić oraz wzajemnego poznania się za pomocą różnych form zabawy. Starszym dzieciom można zaproponować „ustanowienie kontraktu”, który określi zasady współpracy, które dzieci chciałaby, żeby miały miejsce. Np. Nikt się z nikogo nie śmieje, Wszyscy zachowują tajemnicę, Nie spóźniamy się itp. Każde dziecko podpisuje się pod kontraktem, można zrobić to w różnej formie, za pomocą farb, podpisów, odcisków dłonie – taka forma zabawy ma na celu zbliżenie uczestników do siebie i oswojenie z nową sytuacją.
Etap 1: Poznanie „słownika uczuć” dziecka
Na tym etapie zadaniem dziecka będzie poznawanie i identyfikowanie różnych uczuć. Dziecko będzie zachęcane do aktywnego udziału. Pierwszym elementem będzie zapoznanie dziecka za pomocą specjalnej karty, na której przedstawione są słowa dotyczące uczuć wraz z odpowiadającymi im buźkami (formami mimicznymi). Słowa będą wyjaśniane i omawiane z dziećmi (przykłady sytuacji, w których można poczuć daną emocję, pytania czy dzieci czuły taką emocję i w jakich sytuacjach). Kolejnym elementem tego etapu (mającym na celu identyfikowanie uczuć) będzie ogrywanie scenek przedstawiających różne sytuacje, które wywołują określone uczucia lub omawiania różnych sytuacji dnia codziennego.
Etap 2: Demonstrowanie wyrażania uczuć
Ten etap ma na celu naukę wyrażania emocji. Skupiamy się na początku na jednej wybranej emocji, np. złość. Zaczynamy od rozmowy z dzieckiem, kiedy ostatni raz czuło się rozzłoszczone, co było powodem. W zależności od stopnia otwartości i gotowości dziecka można również zaproponować rysunek , przedstawienie historyjki albo odegranie scenki. Następnie „burza mózgów” pod tytułem: Co można zrobić z tą złością i jak ją wyrazić? (mająca na celu zaktywizowanie dzieci do wymyślania przykładów). Burzę mózgów można przeprowadzić za pomocą rysunku, loterii w przypadku starszych dzieci (dzieci wypisują na karteczkach swoje pomysły, wrzucamy je do pojemnika, a później każdy losuje), odnajdywania ukrytych karteczek w sali. Taka forma zabawy ma na celu zachęcanie do aktywnego uczestnictwa, a tym samym lepszego zapamiętania, utrwalenia poznawanych sposobów radzenia sobie z omawianą emocją. Następnie można zaproponować dzieciom odgrywanie scenek z wykorzystaniem tego, co zostało stworzone podczas burzy mózgów. Dodatkowym elementem mogą być scenki, w których dzieci będą musiały przedstawić złość, w określonych kategoriach: złość, która rani innych ludzi, złość, która niszczy rzeczy i złość, która nikogo nie rani i niczego nie niszczy. Tak zobrazowana złość pomoże dziecku zrozumieć, że może się złość można wyrazić w „odpowiedni” sposób i nie trzeba jej tłumić w sobie. Rozmowa.
Podczas ćwiczeń – udzielanie dziecku pozytywnych wzmocnień, chwalenie za wyrażanie uczuć.
Etap 3: Dziennik uczuć – dla starszych dzieci
Ten etap ma na celu ćwiczenie identyfikowania i wyrażania uczuć. Potrzebny będzie Dziennik uczuć, który można stworzyć wspólnie z dzieckiem. W dzienniku dziecko będzie zapisywać sytuacje z codziennego życia, pozytywne i negatywne oraz uczucia, jakie one wywołały. Decyzję, czy dziecko będzie się chciało podzielić swoim Dziennikiem uczuć na zajęciach, podejmuje tylko dziecko.
Dodatkowo warsztat dla dzieci mógłby zostać wzbogacony o zestaw ćwiczeń i zadań dla rodziców. Mam na myśli kilka wskazówek, które pomogłyby i pokazały rodzicowi, w jaki sposób może sam pracować z dzieckiem w domu. Jednocześnie mogłoby to stanowić wsparcie dla tych z rodziców, którzy odczuwają trudności w komunikacji z dzieckiem i nie wiedzą jak sobie z tym poradzić. Mając codzienny „warsztat” w domu dziecku łatwiej będzie uczuć się wyrażania emocji, a rodzic będzie miał szansę zrozumieć jak dużą rolę w tym odgrywa (naśladowanie rodziców, branie przykładu).
ODREAGOWYWANIE, POZBYWANIESIĘ NADMIARU ENERGII,
Etap 1: Zabawa mająca na celu obserwowanie różnych uczuć. Uczucia przedstawione symbolicznie na karteczkach: słońce, chmury, deszczyk, mocny deszcz, grzmot, błyskawica. W tle może towarzyszyć muzyka dopasowana do każdego obrazka. Zabawę zaczynamy od rozmowy, pytamy o pogodę i uczucia, jakie kojarzą się ze słońcem, chmurami itd. Zachęcamy dzieci do burzy mózgów pod tytułem: Jak można wyrazić daną pogodę ciałem?
Etap 2: Po burzy mózgów przechodzimy do zabawy: pokazujemy dzieciom karteczkę z daną pogodą, puszczamy odpowiednią muzykę i prosimy, by dzieci poruszały się zgodnie z daną pogodą. Ma to na celu nie tylko obserwowanie różnych uczuć, ale również pozwala na rozładowanie nadmiaru energii. Kolejnym elementem może być zachęcanie dzieci do wyrażania nie tylko ciałem, ale również dźwiękiem: tupanie, huczenie. Zabawę kończymy karteczką słońce – pozwala rozluźnić ciało i uspokaja oraz relaksacją.
RADZENIE SOBIE ZE STRACHEM, NAPIĘCIEM
Etap 1: Każdy doświadcza strachu i stresujących sytuacji. Uświadomienie, że nie chodzi o to, by się niczego nie bać, ale by nauczyć się łagodzić ten strach. Rozmowa na temat naszych strachów. Burza mózgów: Jak możemy sobie z tym radzić? (Pomysły dzieci)
Etap 2: Bajka o strachu: wspólne czytanie przerywane rozmową dotyczącą tego, co czują bohaterowie, czy dzieci czuły się kiedyś podobnie?
Etap 3: Dzieci za pomocą rysunku malują swój Strach. Przedstawiają go i każdy z osobna jest omawiany. Dziecko jest zachęcane do wymyślania jak może sobie poradzić ze strachem. Dołącza się grupa, która podsuwa własne pomysły.
Etap 4: Relaksacja.
UCZENIE SIĘ DOŚWIADCZANIA WŁASNEGO CIAŁA, CZERAPANIA PRZYJEMNOŚCI Z BLISKOŚCI Z INNYMI
Poznanie i świadomość swojego ciała pełni ważną rolę w uczeniu się rozpoznawania swoich uczuć. Aby dzieci mogły nauczyć się zwracać uwagę na odczucia ciała, muszą wpierw je ocenić i zinterpretować. Zabawa ma na celu zapoznanie dziecka z własnym ciałem i ciałem drugiej osoby, poznanie, jaki dotyk jest dla niego przyjemny. W tej zabawie dziecko uczy się dawania i brania.
Etap 1: Dziecko kładzie się na kocyku na brzuchu. Zostaje poinformowane o tym jak wyglądać będzie zabawa: jedno z dzieci będzie rysować ręką rękami na jego ciele różne wersje pogodowe: słońce, deszcz itp. (Jeśli dziecko ma trudność podpowiadamy co może przedstawić na ciele, np. świeci słońce, wieje ciepły wietrzyk, wiatr się wzmaga). Zadaniem dziecka leżącego jest rozluźnienie i odbieranie każdego dotyku. Po tym następuje zmiana. Na koniec rozmawiamy o odczuciach, co dzieci czuły, co było przyjemne, co nie.
Etap 2: Zabawa rozpoczyna się od rozmowy o zwierzątkach, jak się zachowują, jakie dźwięki wydają, co jedzą, gdzie mieszkają. Jeśli dzieci nie mają pomysłów można użyć do tego książeczek, rysunków. Jedno z dzieci kładzie się na brzuszku, drugie wyobraża sobie, że jego ręka jest zwierzątkiem i chodzi po plecach drugiego dziecka. Dziecko leżące próbuje odgadnąć, jakie to zwierzątko. Jeśli nie ma pomysłu pomagamy. Po tym następuje zmiana, a na koniec rozmowa, co się podobało, co nie, co by chciały powtórzyć.
KONCENTRACJA UWAGI, PAMIĘĆ I SPOSTRZEGAWCZOŚĆ
Ćwiczenie 1: Słuchanie dźwięków: dzieci są proszone o wygodne ułożenie się na kocyku. Ich zadaniem jest wsłuchiwanie się w dźwięki. Najpierw są to dźwięki dochodzące zza okna, potem dźwięki z wnętrza pomieszcza, a na końcu dzieci mają za zadanie wsłuchać się w dźwięki płynące z ciała.
Ćwiczenie 2: Powtarzanie tajemniczych znaków: dzieci są proszone o wymyślenie tajemniczego znaku, np. dotknięcie palcem nosa. Grupa ustala, które dziecko w danym momencie będzie dawać znak, ale nikt nie wie, kiedy to nastąpi. Dzieci muszą uważnie obserwować. Gdy zauważą znak, w ciszy go powtarzają.
Ćwiczenie 3: Umawiamy się z dziećmi, że gdy usłyszą słowo „przypływ” robią krok do przodu, a gdy „odpływ krok do tyłu. Dzieci stają na środku Sali i stosują się do usłyszanych haseł. Stopniowo można zwiększać tempo wypowiadanych haseł.
Ćwiczenie 4: Alfabet: Czytamy dzieciom litery alfabetu. Część z nich zawiera kod, np. n – dotknij nosa. Kod wcześniej ustalamy z dziećmi. Wybieramy taką liczbę liter, aby dzieci mogły łatwo zapamiętać, stopniowo możemy zwiększać trudność. Dzieci uważnie słuchają i gdy usłyszą „zakodowaną” literę muszą wykonać ustalone wcześniej polecenie.
Ćwiczenie 5: Magnetofon: Wszyscy milkną, ustawiamy magnetofon, tak, by nagrywał „ciszę” przez np. minutę. Potem odsłuchujemy i wspólnie słuchamy czy faktycznie była cisza (odgłosy z ulicy, tykające zegary itp.) Ćwiczenie możemy powtórzyć, próbując uzyskać większą ciszę.
Ćwiczenie 6: Na stoliku układamy kilka przedmiotów. Dzieci mają czas, by się z nimi zapoznać, dotknąć, po czym prosimy, by zamknęły oczy i chowamy jeden przedmiot. Prosimy, by dzieci powiedziały, czego brakuje.
Ćwiczenie 7: Zabawa w teatr: Przedstawiamy dzieciom pomysł na stworzenie teatru. Każdy dostaje rolę, która wymaga zapamiętania kilku zdań lub rymowanki czy krótkiej piosenki. Gdy dzieci opanują tekst wszyscy odgrywamy teatrzyk.
Ćwiczenie 8: Pokazujemy dzieciom różne przedmioty i sprawdzamy, jakie wydają dźwięki. Prosimy dzieci o zasłonięcie oczu i prezentujemy dźwięki stopniowo zwiększając ilość. Dzieci są proszone o odpowiedź na pytanie, jaki usłyszało dźwięk.
WARSZTAT TWÓRCZOŚCI I KREATYWNOŚCI
Ćwiczenie 1: Dzieci słuchają bajki, w której jakiś bohater ma problem. Następnie są proszone o namalowanie dalszej części historii, w której bohater rozwiązuje problem. Następnie oglądamy rysunki, dzieci dzielą się swoimi rozwiązaniami, poznają rozwiązania innych.
Ćwiczenie 2: Dzieci dostają 6 obrazków przedstawiających pewną historię. Zadaniem dziecka jest ułożenie z elementów własnej historyjki: według wybranej przez siebie kolejności, dziecko ma pełną dowolność. Na koniec przedstawia historyjkę innym dzieciom.
W każdym z ćwiczeń dziecko otrzymuje wiele pozytywnych wzmocnień. Skupiamy się na tym, co dziecko robi dobrze i staramy się wzmacniać jego mocne strony.
Ćwiczenie 3: Dzieci losują karteczkę z pewnym wyrazem, np. kot. Zadaniem jest narysowanie kota w dowolny sposób oraz jak najwięcej rzecz, który kojarzą mu się z kotem.
Ćwiczenie 4: Siadamy w kółku. Zaczynamy zabawę od wypowiedzenia zdania, np.: Kot Mruczek cicho Mruczy. Zadaniem jest wymyślenie jak największej liczby czynności, określeń dotyczących kota Mruczka. Prowadzący modeluje.
Ćwiczenie 5: Dzieci kładą się na podłodze. Prowadzący zaczyna od zdania: Dawno temu za górami za lasami żyła śliczna Królewna o imieniu Ania. Zadaniem jest stworzenie wspólnej historii. Każde dziecko dopowiada po jednym zdaniu. Zabawa może trwać dowolną ilość okrążeń, w zależności od aktywności i pomysłowości dzieci.
Ćwiczenie 6 dla starszych: Prosimy dzieci, by narysowały swoje imię dowolny sposób. Pomagamy dzieciom zadając pytanie, jakiego jest koloru, czy jest podobne do rośliny, zwierzęcia, jaki ma kształt, jak pachnie. W tle muzyka. PO narysowaniu omawiamy rysunki. Prowadzący może wzbogacić omawianie opisami z książki. Ważne, by zwrócić uwagę na wyjątkowość każdego imienia.
Warsztaty organizowane są na ul. Zamienieckiej 25.
Koszt warsztatu - 45 zł